Panangsangal — No nairugimon (a sinurat ti daniw), naannayasen ti panagtarayna. Ngem annadam ti panagsangalmo. Saan a gapu ta saritaem ti makitam, mariknam, mangngegmo, masaepmo, ken mananammo, umanayen dayta. Masapul a naurnos ti panangiparangmo kadagiti pasamak, kas iti asino, ania, sadino, kaano, ken kasano.

No agkakallat ti panangiparangmo kadagiti pasamak, matikaw ti agbasa ket dina mapidut wenno maanag ti kaipapananna.

Panagpili iti Balikas — Nasken a pilien dagiti balikas ti suraten a daniw. No mabalin, dagiti naindaniwan a balikas. Malaksid a makapakatawa ti daniw ta saan a nasken dagiti nauneg ti kaipapananna wenno naindaniwan a balikas. No makapakataw, dagitay la kadawyan a balikas, dagiti narabaw wenno gagangay. No serioso ti daniw, masapul met a serioso dagiti balikas.

Panagaramat iti simbolo — Napateg ti simbolo wenno pangngarig iti daniw. No awan ti simbolona, kasla silulukat a libro a no basaem, saanen a masapul nga agpanunotka. No adda simbolona, makitam ti kina-pintasna. Kinapudnona, saan laeng nga iti daniw ti pakakitaan iti simbolo. Masarakan daytoy iti amin a sinurat, iti pelikula, ken uray iti panagsarsarita. Ngem ad-adda a masarakan daytoy iti daniw ken sarita. Kas pagarigan, kunam: “Sika ti langitko.” Ammuem no ania ti langit. Iti daytoy a pannakaaramatna, saaan ti langit a makitam iti ngato no di ti langit a paraiso. No langit a paraiso, kaipapananna a ragsak. Isu ti ragsakmo. Kunam manen: “Sika ti impiernok.” Iti Biblia, maysa nga umap-apuy a lugar ti impierno-pagtutuokan. Kayatna a sawen nga isu ti puon ti pagtutuokam; agrigrigatka gapu kenkuana. Kunam manen: “Sika ti krusko.” No ibatay ken ni Jesus a nagbaklay iti krus, inimetna dagiti basol ti tao. Ti krus ti kaipapanan dagiti basol ti tao. No aramatem ti krus, kaipapananna nga isu ti pagtutuokam wenno pagrigrigatam. Nalaglag-an bassit daytoy a pannakaaramat ngem ti impierno. Kasta met no aramatem ti sabong. Saanna a kayat a sawen daytoy ti sabong iti minuyongan no di ket imnas wenno balasang. No siit kunam, makapuris. No napaayka, kasla mapurisan ti barukongmo gapu iti saem. No bantay kunam, agsang-atka. Ti panagadal, maysa met a bantay a sang-atem tapno danonem ti alimpatokna—-ti panagturpos.

No inadaltayo ti panagsurat iti daniw iti Ingles, nasalawtayo ti figure of speech. Ipapantayo a paset daytoy ti simbolismo ta umarngi daytoy iti kaipapa-nanna. Awan la ngamin ti kaibatoganna a balikas iti Iluko. Iti figure of speech, adda pay masasao a simile, metaphor, hyperbole, ken personification. No nagsursuratkayon iti daniw, naar-aramatyon dagitoy isuna laeng ta diyo ammo no pasetda dagitoy. Kas pagarigan ti simile: “Kaarngi ni Berto ti leon no makapungtot.” Ar-aramatentayo daytoy no agsursurattayo iti daniw ken sarita, nobela ken uray salaysay. “Maysa a leon ni Berto no makapungtot,” kuna met ti metaphor. Iti hyperbole: “Tinaya ti dakulap ti sangariwriw a basol.” Kuna met ti personification: “Pimmigsa ti pul-oy ket nagkanta dagiti kayo.”

Adda pay sabali--ti maaw-awagan iti analogy. Pangngarig ken panagiladawan daytoy ti kaipa-pananna. Kas pagarigan kunam: bimmullalayaw. Ammom no ania ti bullalayaw, no ania ti langana ken marisna pay no isut´ kayatmo a sawen. Ngem no kunam a bimmullalayaw, kaawatanna a nagarko. Kas koma no: bimmullalayaw dagiti kidayna. Wenno kimmampuso ti rupana. Wenno kasla binaut nga uleg ti dalan. Masapul nga ammom ti langa ti uleg no masaktan ken agtaray. Iti daytoy a pannakaaramatna, killokillo ti dalan. Wenno kunam pay a nagsinankrus ti dalan.

No aramatem dagiti kastoy a balikas wenno pangngarig, ammom no kasano ti langada. Dika agar-aramat iti balikas a dimo ammo ti kaipapananna. Saan a gapu ta ipagarupmo a nauneg ti balikas dagiti aramatem a pangngarig ngem sabali met ti anagna.

(Maituloyto)